Σάββατο, 3 Νοεμβρίου 2012

Εισαγωγή στα Ψηφιδωτά της Ιεράς Μεγίστης Μονής Βατοπαιδίου

Στο καθολικό της Μονής σώζονται τα μοναδικά εντοίχια ψηφιδωτά του Αγίου Όρους.
Οι παραστάσεις τους συνθέτουν συνολικά τέσσερα θέματα.
Ο περιορισμένος αυτός αριθμός πρέπει ασφαλώς να αποδοθεί στην φύση του υλικού
Που χρησιμοποιούνταν για την κατασκευή των ψηφίδων και στην δαπανηρή τεχνική τους.
Πρόκειται για τις ακόλουθες παραστάσεις

1.)Στον κυρίως ναό, στους πεσσούς κάτω από τον τρούλο
Αναπτύσσεται η σκηνή του Ευαγγελισμού
Που χρονολογείται από τις αρχές του 11ου
Ως τις αρχές του ΙΒ’ αι.
Η παράσταση τοποθετήθηκε σε περίοπτη θέση
Για να τονίσει την αφιέρωση του καθολικού
Στην μνήμη του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου.


2.) Στον εξωνάρθηκα, πάνω από την είσοδο
Που οδηγεί στον εσωνάρθηκα
Δεσπόζει παράσταση Δεήσεως της ίδιας περίπου περιόδου.
Η άψογη τεχνική των δύο παραπάνω συνθέσεων
Και ο μεγάλος αριθμός χρυσών ψηφίδων
Που χρησιμοποιήθηκε για την κατασκευή τους
Μας οδηγούν στο συμπέρασμα
Ότι πρόκειται για έργα καλλιτέχνη της Κωνσταντινουπόλεως.


3.)Μια δεύτερη σκηνή Ευαγγελισμού
Που ανάγεται στα τέλη του ΙΓ’ – αρχές του ΙΔ’ αι.
Πλαισιώνει το ψηφιδωτό της Δεήσεως.
Είναι έργο υψηλής ποιότητας
Και αποδίδεται σε συγγενικό
Αν όχι στο ίδιο εργαστήριο
Με τους Αγίους Αποστόλους Θεσσαλονίκης.


4.)Στον ΙΓ’-ΙΔ’ αι., ή κατά μία άλλη άποψη
Στα τέλη του ΙΑ’-αρχές του ΙΒ’ αι., χρονολογείται
Και μία ψηφιδωτή προτομή του Αγίου Νικολάου
Είναι τοποθετημένη πάνω από την είσοδο
Που οδηγεί στο νοτιοδυτικό παρεκκλήσι του καθολικού
Το οποίο είναι αφιερωμένο στον ίδιο Άγιο.
Σύμφωνα με το "Προσκυνητάριον" του Ιωάννου Κομνηνού
Στον νάρθηκα υπήρχαν και άλλα ψηφιδωτά
Μεταξύ των οποίων και κάποιες
Παραστάσεις βασιλέων και κτητόρων του μοναστηριού
Που δεν σώζονται σήμερα.
Δεν αποκλείεται οι ψηφίδες που φυλάσσονται
Σε δύο κιβώτια του σκευοφυλακίου της Μονής
Να προέρχονται από τις συγκεκριμένες συνθέσεις.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Άδεια αναδημοσίευσης:

Κάθε Αναδημοσίευση επιτρέπεται υπό τον όρο ότι θα γίνεται αναφορά προέλευσης του ληφθέντος περιεχομένου από τον παρόντα Ιστοτόπο με παραπομπή (link).